مشکلات بارداری

اضافه وزن و  چاقي و مشكلات آن در بارداري

 

اضافه وزن و چاقي یکی از بزرگترین مشکلات بهداشتی و عامل خطر برای بسیاری از بیماری های دوران بارداری است. طی مطالعات انجام شده در ایران حدود40% زنان در سنین باروری (34-15) دچار اضافه وزن و چاقي می باشند. اضافه وزن و چاقي توسط فاکتورهای مختلف، مثل نمایه توده بدنی (BM I) و نسبت دور کمر به دور باسن که نشان دهنده چاقی شکمی است، تعیین می گردد.

 

عوارض چاقی در زنان و بارداری

در زنان چاق عدم تخمک گذاری، نازایی، ناباروری، سرطان هاي رحم و سينه بیشتر شایع است.

چاقی از عوامل بسیار مهم مرگ مادران به دلیل بروز بیشتر ترومبوآلبومینی، عوارض ناشی از بیهوشی و عفونت های رحم پس از عمل سزارین می باشد.

چاقی مادر با بروز بیشتر ماکروزومی (وزن بیش از 4 کیلوگرم نوزاد در بدو تولد) همراه است.

چاقی عامل خطر برای بسیاری از بیماری های دوران بارداری از جمله دیابت بارداری، فشارخون بالا و مسموميت بارداري است.

چاقی با شیوع بیشتر عفونت های رحم و خونریزی های پس از زایمان همراه است.

 

توصیه های کلی برای خانم های باردار اضافه وزن و چاق

خانم های باردار دچار اضافه وزن و چاق نباید از رژیم های محدود (براي مثال، رژيم غذايي كه در آن مصرف كربوهيدرات ها مثل نان، برنج، ماكاروني حذف مي شود و يا رژيم هاي غذايي كه در آنها از تمام گروه  هاي غذايي اصلي يعني نان و غلات، شير و مواد لبني، سبزي و ميوه، گوشت، حبوبات و تخم مرغ استفاده نمي شود) برای کاهش وزن استفاده کنند.

تحرک کافی از طریق پیاده روی منظم روزانه (مثلا یک ساعت پیاده روی در روز) در صورت نداشتن ممنوعیت پزشکی داشته باشند.

 

راه های کاهش مصرف چربی

از سرخ کردن غذاها اجتناب كرده و حتی الامکان به شکل آب پز، بخارپز و کبابی مصرف شوند.

چربی اطراف گوشت و پوست مرغ را قبل از پخت، جدا و از مصرف آنها خودداری کنید.

از شیر و محصولات لبنی کم چرب استفاده کنید.

بجاي بكاربردن سس های چرب در تهيه سالاد از چاشني هايي مثل آبلیمو، سرکه، آبغوره، آب نارنج استفاده کنید.

از تنقلات پرچرب مثل چیپس، پیراشکی و شکلات اجتناب كنيد.

مصرف فست فودها را كه حاوي چربي زيادي هستند مثل سوسيس، كالباس، پيتزا و... محدود كنيد.

تــوجه کنید که هــرگز همه چربــی ها و روغن ها حذف نمی شوند، بلکه نکته مهم، نوع و مقدار روغن مصرفی است. روغن جامد را حذف كنيد.

از روغن هاي مايع با كيفت مطلوب مثل روغن كلزا و... به مقدار كم در غذاها استفاده كنيد.

 

راه های کاهش مصرف مواد قندی

استفاده از میوه های تازه بجای شیرینی و شکلات در ميان وعده ها استفاده كنيد.

مصـــرف دوغ کـم نمک و بــدون گـــاز، آب و آب میــوه های طبیــعی بجای نوشابه های گازدار.

کم کردن مصرف قند و شکر همراه و یا با چای و جايگزيني آن با كشمش، خرما به مقدار كم.

استفاده از میوه های نظیر سیب، هلو و گلابی که قند کمتری دارند و محدود کردن میوه های شیرین مانند انگور، خربزه و انجیر.

خودداری از مصرف دسرهاي شيرين پس از صرف غذا.

راه های کاهش مصرف مواد نشاسته اي

• محدود کردن مصرف نان، برنج و ماکارونی (7 سهم در روز). هر سهم عبارت است از30 گرم نان یا يك كف دست بدون انگشتان یا یک برش 10×10 سانتی متری از  نان بربري، سنگك و تافتون و براي نان لواش 4 كف دست، یا30 گرم يا سه چهارم ليوان غلات صبحانه، یا نصف ليوان برنج يا ماكاروني پخته.

• استفاده از نان های سبوس دار بجای نان های فانتزی (نان سنگک بیش از سایر نان ها سبوس دارد)

 

راه های افزایش دریافت فیبر

روزانه از سبزی خوردن، سبزی های محلی یا سالاد همراه غذا استفاده كنيد.

میوه های تازه بعنوان میان وعده مصرف كنيد.

به جای نان های سفید از نان های سبوس دار استفاده کنید.

قبل از شروع غذا، سالاد شامل كاهو، كلم، گل كلم، گوجه فرنگي، خيار، هويج، كرفس و... میل کنید.

به جای مصرف آب میوه، از خود میوه ها استفاده کنید.

به جای مصرف برنج سفید، از عدس پلو، لوبیا پلو، سبزي پلو و موارد مشابه استفاده کنید.

همراه با افزایش مصرف مواد غذایی پرفیبر، نوشیدن بیشتر آب را فراموش نکنید.

 

اصلاح عادات و رفتارهای تغذیه ای

فقط در حالت نشسته و در یک مکان خاص غذا بخورید.

پس از اتمام غذا، سفره غذا را ترک کنید.

غذا خوردن را همزمان با سایر فعالیت ها، مانند تماشای تلویزیون یا کتاب خواندن انجام ندهید.

همه غذای تهیه شده را سر میز نگذارید. بهتر است به اندازه ای که می خواهید صرف کنید در ظرف خود بکشید. و دوباره سر قابله غذا نروید.

مواد غذایی ناسالم خریداری نکنید و به منزل نیاورید (مانند نوشابه، چیپس، پفک).

مواد غذایی را داخل گنجه ها نگهداری کنید تا جلوی دید نباشد.

همیشه خرید مواد غذایی را در مواقعی که گرسنه نیستید، انجام دهید.

از میوه ها و سبزی های تازه به عنوان میان وعده استفاده کنید.

غذا را آهسته و با آرامش بخورید.

سعی کنید وعده های اصلی غذا (صبحانه، ناهار و شام) را حذف نکنید، زیرا ناچار منجر به ریزه خواری خواهید شد.

غذا را در ظروف کوچکتر بکشید.