تعریف اولسرپپتیک

 

در حالت طبيعي ، مخاط معده و دئودنوم ، بنا به دلايلي مانند وجود ترشحات موكوس و توليد بي كربنات ، از ترشحات اسيد معده و پپسين محافظت مي شوند . اولسر يا زخم پپتيك در اثر از بين رفتن اين مكانيسم هاي محافظتي ، در مخاط معده يا دئودنوم ايجاد مي شود . دلايل اصلي اولسرپپتيك عبارتند از : عفونت توسط باكتري هليكوباكتر پيلوري مصرف آسپرين و ساير داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي و استرس ( به طور مثال ناشي از سوختگي شديد ، اسيب جراحي ، شوك عصبي ، ناراسايي كليوي و پرتودرماني ) .

در معده از غلايم اولسر در ناحيه معده و دئودنوم است . اما علايمي نظير نداشتن اشتها ، كاهش وزن ، حالت تهوع و استفراغ و ترشح كردن بيشتر ناشي از اولسر درناحيه معده است .

 

 

هدفها

1-    تنظيم رژيم غذايي متناسب با نيازهاي و شرايط بيمار .

2-    كمك به بيمار در مشخص كردن موادغذايي كه باعث درد يا ناراحتي معده مي شوند .

3-    درمان كم خوني در صورت وجود آن .

4-    تشويق بيمار در پرهيز از خوردن سريع غذا و كشيدن سيگار .

كفايت تغذيه اي

به علت آنكه حذف هيچ ماده غذايي ، به طور كامل مورد نياز نيست ، رژيم غذايي اين بيماران مي توانداز كفايت غذايي مناسبي برخوردار باشد .

ارزيابي تغذيه اي

گرد آوري اطلاعات زير دراين بيماران ضروري است .

 

تن سنجي

بيوشيميايي

باليني

Ht

Wt

IBW/HBW

آزمايش خون براي تشخيص

Helicobacter pylori

RBC

CHOL  . TG

BUN ,Cr

Alb , pre Albumin

Transferrin

ALT , AST

Hgb,  HCT , Serum Fe

TIBC

Serum folate, serum B12

Na+ ,k+ , CL , CA ++

Serum gastrin

ALP  (معمولاً افزايش مي يابد )

آندوسكوپي

دفع خون در مدفوع

 

 

 

مشخصات رژيم غذايي :

 

1-  حذف مواد غذايي كه مي تواند دربيمار ايجاد ناراحتي كند ، مانند : مركبات ، نوشابه هاي گازدار ادويه جات تند (فلفل سياه يا قرمز ) ، سير ، قهوه ، و ساير نوشابه هاي كافئين دار ، الكل ، شراب و آبجو .

2-    پرهيز از مصرف حجم زياد مواد غذايي ، پيش از خوابيدن .

نمونه رژيم غذايي در اولسرپپتيك

اين رژيم حاوي 1400 كبلو كالري انرژي ، 132 گرم كربوهيدرات ، 74 گرم پروتئين و 65 گرم چربي است .

صبحانه

ناهار

ميان وعده

شام

نان 2 برش

تخم مرغ پخته 1 عدد

شير 1 ل

ماكاراني با گوشت :

ماكاراني پخته 1 ل

گوشت چرخ كرده 60 گرم

سالاد كاهو و خيار 1 كاسه سالادي

روغن زيتون 2 ق.م

بستني ساده ½ ل

ميوه 1 عدد

خوراك مرغ :

نان 1 برش

سينه مرغ 90 گرم

كدو پخته ½ ل

هويج پخته ½ ل

كره 2 ق.م

 

 

ملاحظاتي درزمينه داروهاي معمول

1-      بريا از بين بردن عفونت هليكوباكتر پيلوري ، 2 هفته درمان با اين دارو ها توصيه مي شود :  * داروهاي توقف ترشح اسيد معده مانند امپرازول ، ( مصرف يك باردر روز ) ، * داروي بيسموت سابسيترات : خنثي كننده اسيد معده ، مهار كننده فعاليت پپسين و افزايش ترشح موكوس (4 بار در روز ) * داروي آنتي بيوتيك ( 3 تا 4 بار در روز ) . تكرار اين درمان با تجويز پزشك است .

 

2-      آنتي اسيد ها مانند هيدروكسيد آلمينيوم ، مي تواند باعث حالت تهوع ، استفراغ ، يبوست ، كاهش در جذب ويتامين A  كلسيم و فسفات شود . بهتر است بين وعده هاي غذايي با آب صرف شود . هيدروكسيد منيزيم داروي آنتي اسيد و مسهل است كه مي تواند در دراز مدتباعث كمبود فسفر و كلسيم شود .

 

3-    سايمتيدين براي درمان اولسر تجويز مي شود و بايد با غذا مصرف شود .

4-    رانيتيدين براي درمان اولسر تجويز مي شود ، و مي تواند باعث حالت تهوع ، يبوست ، و سوء جذب ويتامين B12 شود .

5-    درصورت ابتلا به يبوست به دنبال مصرف آنتي اسيد ها يا داروي ضد اولسر ، داروي ملين توصيه مي شود .

6-  داروهاي مسكن و كورتيكو استروئيدها اگر دراز مدت مصرف شوند ، مي توانند باعث ايجاد خونريزي دستگاه گوارش و اولسر شوند . بنابراين ، بهتر است اين گونه داروها با غذا صرف شوند .

 

 

 

چند تذكر مهم:

 

1-    تنها روش درمان عفونت هليكوباكترپيلوري ، دارو درماني است .

2-  در اولسرپپتيك ، هيچ دليلي براي حذف كامل يك ماده غذايي وجود ندارد ، مگر آنكه باعث درد يا ناراحتي معده شود . بنابراين ، لازم است كه رژيم هر بيمار بر حسب شرايط وي تنظيم شود .

3-  در اين بيماران نحوه ، تنظيم تعداد وعده هاي روزانه ، سوال برانگيز است . افزايش تعداد وعده ها در طول روز و در حجم كمتر ، ممكن است در بيمار احساس راحتي ايجاد كند ، اما در عين حال مي تواند باعث افزايش مقدار كل اسيد ترشح شده شود . تنها موردي كه تمام متخصصان با آن توافق دارند ، پرهيز از خوردن وعده غذايي پر حجم ( و اصطلاحاً دير هضم ) پيش از خواب است .

4-    كشيدن سيگار مي تواند بر درمان اولسر تاثير سوء بگذارد .